Phương pháp xác định độ săn của sợi tách ra từ vải

PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ SĂN CỦA SỢI TÁCH RA TỪ VẢI

Độ săn của sợi là số vòng xoắn trên một đơn vị chiều dài (thường là số vòng xoắn trên mét – tours/m hoặc vòng/inch). Việc xác định độ săn của sợi tách ra từ vải rất quan trọng để đánh giá chất lượng sợi, tính chất vải (độ bền, độ mềm, độ đổ bóng), và đảm bảo quy trình sản xuất.

Phương pháp xác định độ săn của sợi chỉ áp dụng cho sợi được kéo theo hệ số điểm, không áp dụng cho các loại sợi như sợi OE (sợi không cọc) hoặc sợi bện.

Tiêu chuẩn này hoàn toàn phù hợp với ISO 7211/4 – 1984.

1. Phương pháp phổ biến: tháo xoắn – tái xoắn (Untwist – Retwist Method)

1.1 Nguyên lí xác định độ săn của sợi

• Một đoạn sợi tách ra từ vải được mắc vào 2 ngàm dưới một sức căng và cách nhau một khoảng nhất định.
• Một trong 2 ngàm có thể quay quanh trục cho đến khi sợi được tở ra hoàn toàn. Từ đó xác định được độ săn của sợi.
• Độ săn được tính dựa trên số vòng xoắn cần thiết để đưa sợi về trạng thái cân bằng ban đầu.

1.2. Thiết bị thử nghiệm

• Máy xác định độ săn của sợi – Cometech

1.3. Mẫu thử

• Sợi dọc của vải dệt thoi được lấy từ nhiều ống sợi khác nhau. Để thử, lấy một băng vải theo chiều sợi dọc có bề rộng đủ để cung cấp số mẫu thử quy định ở bảng.
• Mỗi ống sợi ngang đủ dệt một chiều dài vải nhất định nên phải cắt 5 băng vải theo chiều sợi ngang ở các vị trí khác nhau của mẫu có bề rộng đủ để cung cấp số mẫu thử theo quy định ở bảng.
• Khi dùng từ hai băng vải trở lên, chia số lần thử xấp xỉ bằng nhau cho từng băng vải.
• Chiều dài mẫu thử quy định ở bảng. 

Chú thích:

• (1) Khi mẫu thử là sợi mộc đơn xe khô từ loại xơ libe lấy chiều dài mẫu thử là 20 cm và tiến hành phép thử 20 lần.
• (2) Đối với một số sợi bông, có thể sử dụng chiều dài tối thiểu là 1,0 cm.

1.4. Tiến hành thử xác định độ săn của sợi

1.4.1. Xác định hướng xoắn:

Tách một sợi và giữ hai đầu sao cho một đoạn ngắn khoảng 10 cm ở vị trí thẳng đứng. Quan sát mặt thẳng đứng của sợi để xác định và ghi lại hướng xoắn “S” hoặc “Z”.

1.4.2. Xác định số vòng xoắn qua các bước:

• Kẹp chặt một đầu sợi ngoài cùng băng vải và tách ra một đoạn đủ để kẹp chặt vào ngàm quay của dụng cụ đo độ săn đã chỉnh ở vị trí 0. Cầm đầu kia của sợi và tách ra khỏi băng vải tạo sức căng ban đầu thích hợp rồi cố định đầu sợi vừa tách ra trên ngàm không quay. Sử dụng sức căng ban đầu phù hợp với TCVN 5093-90. Chỉ được thả đầu sợi ra sau khi sợi đã được kẹp chặt trên ngàm. Thao tác trên làm cho sợi được tách ra từ vải đưa lên dụng cụ đo không bị thay đổi độ săn. Trong quá trình mắc không được chạm tay vào đoạn sợi giữa hai ngàm.
• Tở xoắn bằng cách quay ngàm. Luồn kim gẩy sợi vào giữa các xơ hoặc giữa những sợi thành phần và đưa kim dọc theo sợi để kiểm tra sự tở xoắn. Ghi số vòng quay của ngàm cần thiết để tở xoắn mẫu.
• Khi số vòng xoắn danh nghĩa không quá 5, ghi kết quả thử riêng biệt chính xác tới 0,1 vòng. Khi số vòng xoắn giữa 5 và 15, ghi kết quả chính xác tới 0,5 vòng và khi số vòng quá 15, ghi kết quả chính xác tới 1.
• Lặp lại quá trình xác định độ săn của sợi trên với những sợi tách ra từ băng vải. Để tách sợi dễ dàng, cần cắt bỏ bớt những sợi ngang của băng vải mẫu.
• Khi đo số vòng xoắn của sợi có cấu trúc phức tạp, trước tiên dùng dụng cụ tách các sợi đơn và cố định hai đầu sợi để tránh sự biến đổi độ săn. Sau đó mắc từng sợi đơn lên thiết bị thử và xác định độ săn theo qui trình trên.

1.5. Tính kết quả

• Độ săn của sợi được tính bằng công thức: T = N₂/2xL₀

• Trong đó:

  • T: độ săn của sợi (vòng/đơn vị chiều dài)

  • N₂: Tổng số vòng xoắn (từ tháo xoắn đến tái xoắn).

  • L₀: Chiều dài mẫu ban đầu.

• Số vòng quay của ngàm đủ để tỏ xoắn là số vòng xoắn danh nghĩa của mẫu thử.
• Số vòng xoắn trên mét cho từng mẫu 
• Biên bản thử

Biên bản thử gồm các nội dung sau:

• Số hiệu tiêu chuẩn này
• Mô tả mẫu vải
• Điều kiện khí hậu chuẩn để thử (ôn đới hay nhiệt đới)
• Hướng xoắn S hay Z của sợi và các sợi thành phần
• Chiều dài mẫu thử đã sử dụng
• Kết quả của từng phép thử, tính theo số vòng trên 1 mét
• Kết quả trung bình của mẫu thử, tính theo số vòng trên 1 mét
• Những chi tiết khác với qui định của phương pháp này.

2. Các Lưu ý đặc biệt khi đo sợi tách ra từ vải

• Sự Biến Dạng (Crimp): Sợi đã dệt/đan trong vải thường có độ gợn sóng (crimp). Việc tháo xoắn sẽ giải phóng cả độ gợn sóng này. Phương pháp Tháo Xoắn – Tái Xoắn giúp loại bỏ ảnh hưởng của độ gợn sóng bằng cách đưa sợi về trạng thái căng ban đầu.

• Chọn Mẫu Đại Diện: Phải lấy một số lượng mẫu sợi đủ lớn (thường là 50-100 sợi) từ nhiều vị trí khác nhau trên vải để đảm bảo kết quả có tính đại diện.

• Loại Sợi Se Đôi (Ply Yarn): Đối với sợi se đôi, quy trình có thể phức tạp hơn và cần tháo xoắn từng lớp se, sau đó tháo xoắn từng sợi đơn thành phần.

Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn, báo giá các thiết bị phù hợp với yêu cầu của Quý khách hàng. Xin cám ơn !!!!

CÔNG TY TNHH CUNG CẤP THIẾT BỊ – VẬT TƯ RT
Điện thoại: 085.8080.119
Mail: [email protected]